Heden en Verleden: Grootste marineschip van Nederland gedoopt

11.03.2014

Op 8 maart 2014 is door minister Jeanine Hennis-Plasschaert te Vlissingen het grootste Nederlandse marineschip gedoopt tot Karel Doorman. Het is de vierde keer dat een marineschip naar Doorman wordt vernoemd. Het schip heeft een lengte van 204,7 meter, en kan onder meer ingezet worden bij het bevoorraden van andere eenheden op zee.

De naam voor dit enorme marineschip is niet uit de lucht gegrepen. Het schip is namelijk vernoemd naar een van de grootste marinehelden uit de Tweede Wereldoorlog. Schout-bij-nacht Karel Doorman had de leiding over het geallieerd eskader waarmee een aanval op Nederlands-Indië door de Japanners verijdeld moest worden tijdens de zogeheten Slag in de Javazee op 27 februari 1942. Bij deze slag bleken de Japanse schepen echter veel sterker te zijn dan de geallieerde vloot. Nadat meerdere schepen tot zinken waren gebracht, nam Doorman met zijn Hr. Ms. De Ruyter het voortouw en stuurde naar alle overgebleven schepen de boodschap 'Ik val aan, volgt mij'. Zijn moed mocht echter niet baten: ook de De Ruyter zonk. Een deel van Doormans bemanning kon gered worden, maar Doorman zelf besloot, volgens marinetraditie, met zijn schip ten onder te gaan. Zijn heldhaftigheid leverde hem postuum de Militaire Willems-Orde op.

Door het verlies van de Slag in de Javazee kon niet voorkomen worden dat Nederlands-Indië in Japanse handen kwam. De capitulatie van Japan in 1945 leidde er echter niet toe dat de eilandengroep zich opnieuw aansloot bij Nederland. In plaats daarvan riepen de politieke leiders Mohammed Hatta en Soekarno de onafhankelijke republiek Indonesië uit. Dit uiteraard tot ongenoegen van Nederland. Het zou het begin zijn van de 'politionele acties'. Om voldoende mariniers te werven, werd een campagne opgestart waarbij Doormans 'Ik val aan, volgt mij' een geheel nieuwe invulling kreeg: ditmaal moest Nederlands-Indië niet verdedigd worden tegen de Japanners, maar juist 'beschermd' tegen haar eigen bevolking.

Karel Doorman

In de rubriek 'Heden en Verleden' wordt een koppeling gelegd tussen het nieuws van de dag en beelden uit de collectie van de Atlas Van Stolk